داروخانه به عنوان يك محل فروش و عرضه دارو و وسايل بهداشتي نقش بسيار خطيري در حوزه سلامت ايفا مي‌كند. داروساز و متولي عرضه دارو در يك داروخانه بايد از آنچنان دانشي برخوردار باشند كه هم از تداخل داروهاي مختلف و هم عوارض داروها اطلاعات كافي داشته باشند و هم احيانا خط بد يا ناخوانا بودن نسخه را تشخيص دهند. از سوي ديگر همين داروساز يا مسوول فني داروخانه جهت احداث داروخانه و شروع به كار و ادامه فعاليتش با مشكلات متفاوتي دست و پنجه نرم مي‌كند.

خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) منطقه يزد، براي بررسي مشكلات موجود داروخانه‌ها، داروسازان و متوليان امر دارو گفت‌وگوهايي را با دست‌اندركاران اين حرفه در استان يزد انجام داده كه در ذيل آمده است:

معاون غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي يزد: 30 تا 35 درصد از مصرف كنندگان داروهاي استان را بيماران سرباري از استان‌هاي ديگر تشكيل مي‌دهند

دكتر حسين ابوالحسيني در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا - منطقه يزد، اظهار داشت: براساس تعاريف انجام شده،‌ در هر شهر و مركز استان تعداد داروخانه مورد نياز تعيين شده است و بر اين اساس در بعضي از شهرهاي استان ظرفيت داروخانه تكميل است، ولي در مركز استان هنوز تعداد داروخانه‌ها تكميل نشده است چرا كه به ازاي هر 6 هزار نفر يك داروخانه نياز است و با احتساب جمعيت 470 هزار نفري شهر يزد بدون محاسبه شهرهاي اقماري آن يعني زارچ، شاهديه و حميديا، 80 داروخانه بايد در يزد وجود داشته باشد؛ اين در حالي است كه 72 داروخانه در اين شهر موجود است، بنابراين شهر يزد هنوز براي 8 داروخانه ظرفيت دارد.

وي ادامه داد: مهمترين سازمان‌هاي بيمه‌گر يعني تامين اجتماعي و خدمات درماني تاكنون براي شروع به كار داروخانه و عقد قرارداد، همكاري مناسبي با داروخانه‌ها داشته‌اند و محدوديتي در اين زمينه ايجاد نكردند و در پرداخت مطالبات هم تا سال 87 وضعيت مطلوب بوده است اما متاسفانه در سال 88 سازمان تامين اجتماعي در پرداخت مطالبات 5 ماه تاخير داشته است، اين تاخير براي داروخانه بسيار سنگين است چرا كه دارو سرمايه يك داروخانه است لذا با مكاتباتي كه با سازمان تامين اجتماعي داشتيم درصدد رفع اين مساله كه يك مشكل كشوري هم هست، هستيم.

وي افزود: هر زماني كه در پرداخت بيمه تاخير صورت گيرد، در گردش مالي داروخانه اشكال ايجاد مي‌شود و با ضرر و زيان همراه است.

دكتر ابوالحسيني تصريح كرد: در امر رسيدگي و نظارت ممكن است داروخانه‌ها با سازمان‌هاي بيمه گر مشكل داشته

باشند كه مي‌توان با بررسي در جلسات، آنها را بر طرف يا به حداقل رساند.

وي درخصوص مشكلات داروسازان بيان كرد:‌ يك داروخانه جهت تاسيس بايد در موقعيت تجاري قرار گيرد و واحد تجاري هم از لحاظ اجاره و هم خريد هزينه بالايي دارد، بنابراين داروساز در شروع كار بايد هزينه سنگيني را متحمل شود، درحالي كه ساير مراكز درماني نبايد در موقعيت تجاري تاسيس شوند، به عنوان مثال مطب‌ها در اماكن مسكوني هم فعاليت مي‌كنند.

وي گفت: مشكل ديگر پاركينگ براي داروخانه است كه شهرداري از اين بابت هزينه زيادي را به داروخانه تحميل مي‌كند و اين هزينه براي داروخانه هيچ نفعي ندارد، چنانچه داروساز قصد فروش ملك را داشته باشد با وجود اينكه دو برابر قيمت داروخانه، قيمت پاركينگ را پرداخته است هيچ ارزش افزوده‌اي براي ملك داروخانه ايجاد نمي‌شود. يك مركز درماني در حوزه سلامت با اين مشكلات درگير است كه در حال پيگيري در جهت مطالبه هزينه كمتر از طرف شهرداري براي احداث پاركينگ هستيم.

وي يادآور شد: داروساز در زمان تاسيس، با مشكلات مالي مواجه است و بانك‌ها هم يا وام نمي‌دهند و يا وام‌هاي مضاربه‌اي مي‌دهند كه براي شروع كار يك داروخانه بسيار سنگين است.

اين مسوول اضافه كرد: يكي از مشكلات اخير داروخانه‌ها اين است كه سود دارو كاهش يافته است به طوري كه قبلا 22-20 درصد سود فروش دارو بود ولي اكنون سود به ميزان 15-14 درصد رسيده است، ضمن اينكه اين ميزان كاهش در داروهاي پر مصرف به وجود آمده است.

وي مشكل ديگر را ارتباط داروسازان با پزشكان ذكر كرد و گفت: ما هنوز نتوانستيم يك ارتباط مشاوره‌اي نزديك بين پزشكان معالج و داروخانه‌ها ايجاد كنيم تا با هم تبادل اطلاعات داشته باشند چراكه ممكن است اشرافيت داروساز بر دارو و عوارض آن بيشتر از پزشك باشد؛ اخيرا يك سمينار باز آموزي با هدف نزديك تر كردن ارتباط پزشكان و داروسازان در يزد برگزار شده است.

وي خط پزشكان را مشكل ديگر عنوان و خاطرنشان كرد: ممكن است خط پزشك خوانا نباشد و گاهي داروخانه به علت ناخوانا بودن نسخه، در تحويل دارو اشتباه كند يا دز ‌دارو را اشتباه تحويل دهد.

ابوالحسيني با بيان اينكه استان يزد درخصوص تداركات و عوامل دارويي جزو استانهاي خوب كشور است، تصريح كرد:‌ اين استان خيلي كم با كمبود دارو مواجه است، متوليان دارويي كه اكثرا بخش خصوصي هستند، كار را به نحو مطلوبي دنبال مي‌كنند، هم‌چنين در مورد داروي بيماران صعب‌العلاج با كمترين مشكل مواجه هستيم و بالاي 95 درصد از اقلام دارويي استان را تامين مي‌كنيم و حتي بخش زيادي از نيازهاي استان‌هاي همجوار را بر طرف مي‌كنيم، به طوري كه بسياري از داروهاي بيمارهاي صعب‌العلاج استان‌هاي سرباري مثل كرمان، هرمزگان و سيستان و بلوچستان از استان يزد تامين مي‌شود و طبق آمار با وجود نداشتن كمبود دارو در استان 35-30 درصد از مراجعات استان را بيماران سرباري تشكيل مي‌دهند، مگر در مواردي كه كمبود دارو به علت مشكلات كشوري مانند دچار مشكل شدن خط توليد دارويي و...

باشد كه استان يزد هم از اين امر مستثني نخواهد بود.

معاون غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي يزد در پايان با تاكيد بر اينكه مراكز عرضه دارو (داروخانه‌ها) روز به روز در يزد افزايش يافته است، يادآور شد: خوشبختانه ميزان دسترسي مردم به دارو افزايش پيدا كرده است و تعداد 6 داروخانه شبانه روزي در شهر يزد فعال هستند، اين در حالي است كه در سال‌هاي گذشته يك تا 2 داروخانه شبانه روزي در سطح شهر فعاليت مي‌كردند ولي اكنون در مراكز مهم نزديك بيمارستان‌ها، داروخانه‌هاي شبانه روزي به طور فعال ارائه خدمت مي‌دهند.

مسوول امور دارويي معاونت غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي يزد: 113 داروخانه در استان يزد وجود دارد

دكتر مجيد رجايي، مسوول امور دارويي معاونت غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي يزد در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا - منطقه يزد، اظهار داشت: داروخانه‌هاي چمران و هلال احمر جزو داروخانه‌هاي تخصصي يزد محسوب مي‌شوند و از كل داروخانه‌هاي شهر يزد 6 داروخانه به صورت شبانه‌روزي، 38 مورد به صورت تمام وقت و 27 مورد به صورت پاره وقت اداره مي‌شوند.

وي ادامه داد: ‌برخي از داروها كه ليست مشخصي دارند و به نام داروهاي OTC شمرده مي‌شوند، داروخانه بدون تجويز پزشك و خارج از نسخه و با توجه به شرايط بيمار به شخص مي‌فروشد.

وي تصريح كرد: طبق آيين نامه‌هاي موجود، در هر منطقه مي‌تواند داروخانه تاسيس شود و تعداد داروخانه به ميزان نياز هرمنطقه بستگي ندارد، به عبارت ديگر تاسيس داروخانه به تناسب نياز و تناسب هر منطقه ربطي ندارد.

وي افزود: آماري از نظر ميزان خود درماني و خريدن دارو بدون نسخه در يزد وجود ندارد و تاكنون كار پژوهشي در اين خصوص انجام نشده است.

يك دارو ساز در يزد:

عدم شناخت و عدم احساس مسووليت مسوولين دارويي بزرگترين مشكل داروخانه‌هاست

يك دارو ساز در يزد گفت: مسوولين با داروخانه‌ها مانند يك حرفه آزاد برخورد مي‌كنند.

دكتر زهرا حيدري در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا - منطقه يزد، اظهار كرد: عدم شناخت و عدم احساس مسووليت از طرف مسوولين دارويي در مورد داروخانه از جمله مشكل داروسازان است، بدين معنا كه مسوولين با داروخانه مثل يک حرفه و شغل آزاد مثل پيتزافروشي برخورد مي‌کنند و خود شاهد هستيم که در هر منطقه داروخانه مثل قارچ روئيده است به عنوان مثال در منطقه قاسم آباد 4 داروخانه تاسيس شده است. آيا با وجود اين مساله چيزي جز ورشکستگي و خرد شدن داروخانه توسط مسوولين مي‌توان نظر ديگري را دنبال کرد؟

وي افزود: مردم از خدمات پزشکي که به آنان داده مي‌شود چه از طرف پزشک و چه از طرف پزشك داروساز آگاهي لازم را دارند و مي‌دانند اين ويزيت هرچند هم با هزينه زياد پرداخته شود، چقدر در قبال جان و سلامتي‌شان بي ارزش است و با جان و دل اين ويزيت را پرداخت مي كنند، بنابراين با وجود افزايش هزينه اخير ويزيت پزشكان، مراجعه به پزشک و دريافت دارو از داروخانه هيچ تفاوتي نکرده است.

اين داروساز تصريح كرد: داروهاي بي نسخه يا OTC مثل داروهاي ضد باروري و غيره و داروهايي مثل داروهاي ضدديابت که فرد هميشه مصرف مي‌کند يا داروهاي ضد فشارخون که دکتر قبلاً تجويز کرده است و بيمار بايد مجددا استفاده کند، همچنان بي نسخه تهيه مي‌شوند.

وي گفت: تعامل شرکت‌هاي بيمه هميشه با داروخانه‌ها تا حد ممکن خوب بوده است ولي از آنجايي که نرخ داروها ثابت نيست، هم براي داروخانه و هم بيمه مشکل آفرين است و دو نرخي يا چند نرخي شدن براي يک دارو پيش مي‌آيد که در نهايت براي بيمار مشکل آفرين مي‌شود.

دكتر حيدري با اشاره به کمبود دارو خاطرنشان كرد: چون در ايران به علت مشکلات گوناگون از يک شرکت يا کشور معين دارو تهيه نشده و توسط شرکت‌هاي دارويي تهيه مي‌شود، مردم و پزشک براي گرفتن يک داروي مورد نياز با يک مارک مشخص هميشه سرگردانند و در نهايت اين داروخانه است که تاوان مشکلات مردم، شرکت‌هاي دارويي و دولتي را به دوش مي‌کشند.

سرپرست داروخانه شبانه روزي شهيد چمران يزد:

سرويس دهي سازمان‌هاي بيمه گر ارتقا پيدا كند

سرپرست داروخانه شبانه روزي شهيد چمران يزد گفت: ‌لازم است هم‌زمان با ارتقاء خدمات داروخانه‌ها به افراد تحت پوشش سازمان‌هاي بيمه گر، اين سازمان‌ها نيز پرداخت مطالبات خود را به روز رساني كنند و نيز كسورات داروخانه به صورت شفاف باشد.

دكتر محمدرضا لطفعلياني در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا - منطقه يزد، اظهار كرد: مشكلات حرفه‌ داروسازي عمدتا به گردش مالي داروخانه‌ها بر مي‌گردد و از آنجا كه قرارداد با سازمان‌هاي بيمه‌گر جزو شاهرگ حياتي داروخانه‌ها محسوب مي‌شود، هيچ داروخانه‌اي بدون قرارداد با سازمان‌هاي بيمه گر قادر به ادامه‌ فعاليت نمي‌باشد، بنابراين اين موضوع به دليل سطح پوشش بالاي بيمه‌ها در كشور است.

وي عنوان كرد: در بسياري از موارد سازمان‌هاي بيمه‌گر با توجه به خدمات خوبي كه از طرف داروخانه‌ها به افراد تحت پوشش آنها ارائه مي‌شود، در پرداخت تعهدات خود به داروخانه‌ها به موقع عمل نكرده و آنها را با مشكل نقدينگي مواجه مي‌كنند.

اين داروساز افزود: مشكل ديگر داروخانه‌ها اقتصاد مضاربه‌اي آنهاست، به اين صورت كه سيستم بانكي، داروخانه را به

عنوان بخش بازرگاني به شمار مي‌آورد و حمايت مالي چنداني از آنها به عمل نمي‌آيد.

لطفعلياني ابراز كرد: تهيه‌ مكان مناسب براي تاسيس داروخانه يكي ديگر از مشكلات داروسازاني است كه قصد تاسيس داروخانه را دارند چرا كه تهيه يك مكان حداقل براي دكور بندي و انبار مناسب و ديگر فاكتورهاي لازم مانند مكان ايستان بيمار و فضاي ساختن داروهاي تركيبي عمدتا بايد در خيابان‌هاي اصلي و در محل تردد مردم باشد.

وي افزود: معمولا چنين مغازه‌اي با اجاره‌ بالا يا سرقفلي زياد و در مورد خريد بسيار گران و پرهزينه است و با توجه به سود پايين دارو و سرمايه اوليه‌ لازم براي شروع كار، تهيه‌ مكان مناسب يكي از مشكلات اساسي حرفه‌ داروسازي است.

سرپرست داروخانه‌ شبانه روزي شهيد چمران تصريح كرد: مشكلات حرفه‌ داروسازي در يزد متاثر ‌از مشكلات در سطح كشور است و هر نوع تاخيري در پرداخت مطالبات داروخانه از سازمان‌هاي بيمه گر باعث ركود كاري در عملكرد داروخانه‌ها در سطح كشور و استان خواهد شد.

لطفعلياني در رابطه با انتظارات داروسازان از سازمان‌هاي بيمه گر اظهار كرد: هم‌زمان با رشد و ارتقاء خدماتي كه داروخانه‌ها به افراد تحت پوشش سازمان‌هاي بيمه‌گر ارائه مي‌كنند لازم است سرويس دهي اين سازمان‌ها به داروخانه‌ها نيز روز به روز ارتقا پيدا كرده و ضمن به روز رساني پرداخت مطالبات، ميزان كسورات داروخانه‌ها نيز شفاف بوده و ماهيانه به اطلاع و رويت آنها برسد.

وي خاطرنشان كرد: در چند سال اخير، الكترونيكي شدن داروخانه‌ها، اينترنتي شدن ارائه خدمات و سيستم مكانيزاسيون داروخانه‌ها بار سنگيني را بر دوش داروخانه‌ها گذاشت چرا كه سازمان‌هاي بيمه‌گر دسترسي خيلي سريع و آساني به كليه‌ اطلاعات نسخ تجويزي در كشور پيدا كردند و گرچه داروخانه‌ها تمام زحمت هزينه‌ آن را تقبل كردند اما انتظار مي‌رفت كه سازمان‌هاي بيمه‌گر نيز سيستم‌هاي خود را ارتقاء داده و خدمات بهتر و سريعتري را به داروخانه‌ها ارائه دهد كه متاسفانه چنين نشد.

اين داروساز يادآور شد: داروهاي بدون نسخه يا OTC داروهايي هستند كه خطرات كمتري داشته و اكثر كشورهاي دنيا داراي سيستمي هستند كه اين نوع داروها را به داروخانه‌ها ابلاغ و داروخانه مجاز به ارائه‌ اين داروها بدون نسخه به بيمار هستند.

وي افزود: با توجه به محدوديت اين ليست، افزايش ويزيت پزشكان ارتباط چندان نزديكي با تعداد مراجعات بيماران براي دريافت داروي بدون نسخه ندارد.

سرپرست داروخانه شبانه روزي شهيد چمران يزد يادآور شد: ‌اولين گروه و پرفروش‌ترين داروهاي بدون نسخه مسكن‌هاي خوراكي مانند استامينوفن، سرما خوردگي بزرگسالان و قرص A.C.A است.

سرپرست داروخانه شبانه روزي سر افراز يزد:

در سال جاري سازمان‌هاي بيمه گر پرداختي به داروخانه‌ها نداشتند

سرپرست داروخانه شبانه روزي سرافراز يزد گفت: شركت‌هاي بيمه بايد مطالبات داروخانه‌ها را به موقع و مناسب‌تر پردخت كنند چرا كه در سال جاري هيچ پرداختي از سوي اين شركت‌ها صورت نگرفته و مشكلات نقدينگي زيادي براي داروخانه‌ها ايجاد شده است.

دكتر احمد سرافراز در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا - منطقه يزد، اظهار كرد: از مشكلات حرفه‌ داروسازي در يزد، نگاه بدبين مسوولين به اين حرفه و رشته است چراكه اغلب پزشكان و دانشگاه علوم پزشكي ديد منفي نسبت به اين رشته دارند. در حالي كه 70 تا 80 درصد درمان كشور و استان توسط داروسازها حل مي‌شود.

وي بيان كرد:‌ شركت‌هاي بيمه بايد در پرداخت مطالبات داروخانه‌ها به موقع عمل كنند، اين در حالي است كه در سال‌جاري هيچ گونه پرداختي به داروخانه‌ها صورت نگرفته و اين مشكل جدي را براي آنها ايجاد كرده است.

وي ادامه داد: داروسازي سرمايه‌ زياد و وقت زيادي را مي‌طلبد و مشكل ديگر آن مكان احداث داروخانه است كه اكثرا اجاره‌اي هستند و اين مساله به موقعيت داروخانه‌ لطمه مي‌زند چون تا زمان جا افتادن داروخانه در يك مكان بايد آنجا را تخليه كند و خريد يك مكان مناسب نيز بسيار دشوار است.

اين داروساز در مورد خريد داروهاي بدون نسخه عنوان كرد: خريد داروها با توجه به فصول مختلف متفاوت است اما گروهي از از بيماران مبتلا به ديابت و بيماريهاي اعصاب كه به طور دائم در حال مصرف دارو هستند، به آنها بدون نسخه نيز دارو پرداخت مي‌شود.

وي در ارتباط با افزايش ويزيت پزشكان اذعان كرد:‌ افرادي كه بيمه هستند براي خريد دارو اگر به پزشك مراجعه كنند بهتر است ولي در مجموع با توجه به فصل تابستان تعداد مراجعات به داروخانه‌ها كمتر است.

سرافزار مراجعه براي خريد داروهاي مسكن و آرام‌بخش را زياد عنوان كرد و گفت: بيماراني كه شناخته شده هستند مشكلي را ايجاد نمي‌كنند اما معتادين از اين موقعيت سوء استفاده كرده و مشكلات زيادي را براي داروخانه‌ها به وجود مي‌آورند.

يك كارشناس دارويي در يزد:

بد خط بودن نسخه از مشكلات داروخانه‌هاست

يك كارشناس دارويي در يزد گفت: بخشي از مسووليت‌هاي داروخانه بر پزشك و بدخط نوشتن نسخه مربوط مي‌شود كه مشكلاتي براي بيمار هم به همراه مي‌آورد.

دكتر محسن ذبيحي در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا - منطقه يزد، اظهار داشت: يكي از مشكلات داروخانه‌ها مسائل اقتصادي است به طوري كه سازمان‌هاي بيمه‌گر در سال‌جاري بدهي‌هاي خود را به داروخانه‌ها پرداخت نكرده‌اند و از آنجا

وي هم‌چنين به مسووليت‌هاي داروخانه اشاره كرد و گفت: ارائه دارو به بيمار داراي اهميت زيادي است و هرگونه خطايي، جان بيمارا را تهديد مي‌كند و از اين نظر مسووليتهاي قانوني براي داروخانه ايجاد مي‌كند، بخشي از اين مسووليت مربوط به داروخانه و بخش ديگر به پزشك به دليل بد خط نوشتن نسخه است چرا كه با اين كار زمينه مسووليت داروساز را هم فراهم مي‌سازد و با تحويل اشتباه توسط داروخانه براي بيمار هم مشكل آفرين مي‌شود.